Kunstproject voor de herontwikkeling van Kerkenbosch
Aanleiding voor het kunstproject Totempalen Kerkenbosch is de herinrichting en revitalisatie van de wijk Kerkenbosch in Zeist. Voor deze stedenbouwkundige ingreep zijn verschillende bestaande bomen gerooid. Een deel van de stammen is hergebruikt in de openbare ruimte. Deze kunstopdracht richt zich op het realiseren van zestien eigentijdse totempalen verspreid over het campusgebied.
Met kleurgebruik toevoegingen en houtbewerking ontstaat een serie hedendaagse totems die routing markering en identiteit aan het gebied geven. De totempalen onderscheiden de verschillende domeinen binnen de campus en versterken tegelijkertijd de samenhang van het geheel.
Kerkenbosch als wonen en werken in het bos
Wij waren onder de indruk van het stedenbouwkundig plan voor de herontwikkeling van Kerkenbosch. Vooral tijdens onze rondgang door de wijk werd zichtbaar hoe zorgvuldig de openbare ruimte en het groen zijn vormgegeven.
De groene vingers die zich als vertakkingen door de wijk bewegen zorgen voor zichtlijnen verbindingen en een sterke relatie met het omliggende bos. Hierdoor ontstaat het gevoel dat wonen en werken in Kerkenbosch gelijkstaat aan verblijven in een bosrijke omgeving.
Ondanks de nieuwbouw bezit de wijk een sterke mate van authenticiteit en vanzelfsprekendheid. De herontwikkeling toont respect voor het bestaande landschap en maakt het bos opnieuw voelbaar. Dat authentieke bos vormt voor ons het uitgangspunt van het beeldvoorstel.
Totempalen als symbolen van identiteit en routing
Het oorspronkelijke gebruik van totempalen is terug te vinden bij de indianenstammen van Noordwest Amerika. Totempalen functioneren daar als markering van territorium identiteit en bijzondere plekken. Vaak worden dieren en natuurelementen symbolisch verbeeld.
Binnen Kerkenbosch sluiten wij aan bij deze oorspronkelijke betekenis. Het bos en zijn bewoners vormen de inhoudelijke basis van het project. De totempalen maken het landschap zichtbaar en geven het campusgebied een herkenbare identiteit.
Vooral voor jonge gebruikers van de campus ontstaat hierdoor een andere manier van kijken naar de directe leefomgeving. Niet alleen verre avonturen zijn belangrijk maar ook de magie van het bos om ons heen.
Fabulous Forest en de bewoners van het Nederlandse bos
Voor elk van de zestien totempalen hebben wij een element uit het Nederlandse bos gekozen. De serie bestaat uit dieren vogels reptielen en bosflora die samen een doorsnede vormen van het leven in het bos.
Sommige bosbewoners zijn herkenbaar en aaibaar andere juist zeldzaam verborgen of spannend. Toch maken zij allemaal onderdeel uit van dezelfde natuurlijke gemeenschap.
De zestien totems bestaan uit:
- Vos – fox tales
- Paddenstoel – magic mushroom
- Ree – oh deer
- Eekhoorn – nible nible on the spot
- Kikker – frog byte
- Eikenboom – old man’s oak
- Kraai – counting crow
- Salamander – slender salamander
- Duif – pigeon in the house
- Konijn – rabbit in the hole
- Slak – sly me snail
- Braam – blackberry hill
- Dennenboom – oh tannenbaum
- Uil – w owl
- Adder – mystic adder
- Havik – hawk eye
Iedere totem vertegenwoordigt één uniek element uit het bos en markeert daarmee een specifieke plek binnen de campus. Tegelijkertijd ontstaat door de gezamenlijke beeldtaal een sterke onderlinge samenhang en herkenbare routing.
Vormtaal van de eigentijdse totempalen
Voor de verbeelding van de verschillende onderwerpen kiezen wij voor een heldere en herkenbare beeldtaal met een licht cartoonachtig karakter.
De beelden worden opgebouwd uit twee platte vlakken die haaks op elkaar staan. Een breder lijfvlak vormt de basis terwijl een tweede vlak het hoofd of herkenningspunt van de figuur accentueert.
Sterke contouren uitsparingen en insneden zorgen voor herkenbaarheid terwijl kleurnuances de detaillering versterken. Door de dikte van het materiaal ontstaat een duidelijke schaduwwerking waardoor de beelden ook diepte krijgen.
Hedendaagse totems op bestaande boomstammen
In het midden van elk beeld wordt een buisvorm verwerkt die aansluit op de diameter van de bestaande boomstammen uit Kerkenbosch. De totems functioneren als optoppingen boven op deze stammen.
Door de focus aan de bovenzijde en de kruisende vlakken ontstaat een associatie met richtingwijzers en markeringen in het landschap.
Wij kiezen bewust voor toevoegingen aan de stammen in plaats van zware bewerkingen van het bestaande hout. De beelden worden uitgevoerd in duurzaam epoxylaminaat waardoor eigentijdse en onderhoudsarme totempalen ontstaan.
Gemeenschappelijke identiteit van de campus
Het voorstel richt zich niet op individuele gebruikers maar op de identiteit van de plekken binnen het gebied. Elke totem markeert een eigen locatie terwijl het totale project functioneert als één samenhangend verhaal met zestien hoofdstukken.
In het dagelijks gebruik functioneren de totempalen als bakens in de routing ontmoetingsplekken of chill-out locaties. De samenhang tussen de verschillende plekken benadrukt de campus als gemeenschap.
De gedeelde leefomgeving van wonen werken en opgroeien vormt daarmee de kern van het verhaal van Kerkenbosch.
