Waterwolf & de Aquanaut — Kunstopdracht Waalkade Nijmegen
Aanleiding en context
De gemeente Nijmegen werkt aan de herinrichting van een groot deel van de Waalkade. Na realisatie wordt op deze vernieuwde plek een kunstwerk voorzien met een uitgesproken iconische waarde: een beeld dat uitnodigt tot ontmoeten, bewegen en spelen.
In de opdrachtformulering van het Besiendershuis wordt deze ambitie verder uitgewerkt. Het kunstwerk moet de betekenis van de rivier voor Nijmegen – een stad die historisch met en van de Waal leefde – opnieuw zichtbaar maken. Tegelijk moet het de kracht en dynamiek van stromend water voelbaar maken en een plek creëren waar jong en oud graag verblijft. Het werk moet toegankelijk, uitnodigend en prikkelend zijn, én functioneren als een duidelijke eyecatcher binnen het gebied. In de uitvoering dient bovendien rekening te worden gehouden met het hoogwaterprotocol van Rijkswaterstaat.
Functie van de plek
Wij benaderen deze opgave vanuit de plek zelf. Op de beoogde locatie ontstaat een nieuwe verblijfsruimte: een vergroende kade waar bestrating plaatsmaakt voor een parkachtige weide met bomen. Een open ruimte die uitnodigt tot gebruik.
Zo’n plek vraagt niet om een strak voorgeschreven invulling, maar juist om vrijheid. Hier kan worden gerust, gespeeld, gesport, gepicknickt of simpelweg gekeken naar de rivier. Het is een plek waar bewoners zich toe kunnen verhouden en die zij zich eigen kunnen maken.
Met ons beeldvoorstel willen wij deze functie niet vastleggen, maar juist versterken en richting geven. Niet door een eenduidig speelobject te maken, maar door een beeld dat de verbeelding activeert en uitnodigt tot interactie. Het werk markeert de plek en creëert een focuspunt van waaruit de kade als geheel beleefd kan worden. Een ontmoetingsplek, waarin samen zijn en samen kijken centraal staat.
Identiteit: de rivier als drager
De identiteit van deze plek is onlosmakelijk verbonden met de Waal. In de recente ontwikkelingen – van de Waalsprong tot de Spiegelwaal en het programma ‘Ruimte voor de Rivier’ – is de rivier opnieuw in het hart van de stad komen te liggen.
Op de Waalkade zelf is die nabijheid direct voelbaar. Hier, op het niveau van het water, domineert de rivier het perspectief. De kracht, beweging en aanwezigheid van het water zijn hier tastbaar.
Ons beeld is een verbeelding van deze hernieuwde relatie tussen stad en rivier. Nijmegen omarmt de Waal opnieuw – en dat moment willen wij zichtbaar maken.
Beeldvoorstel
Het beeld bestaat uit twee figuren die samen, als vanzelfsprekend, naar de rivier kijken.
De eerste figuur is een uitvergrote wolvenpup: parmantig, krachtig en alert. Zijn houding is open, zijn kop geheven, alsof hij de wind van over het water opsnuift. De vorm is deels realistisch, met een gedetailleerde huid, en deels gestileerd, met vereenvoudigde poten.
Naast hem staat een jongen, ongeveer zes jaar oud, eveneens vergroot tot een gelijkwaardige maat. Met een ontspannen arm raakt hij de wolf aan. Het contact is vanzelfsprekend; ze horen bij elkaar.
De jongen draagt een duikbril en zwemvliezen. Zijn lichaam heeft een subtiel reliëf dat verwijst naar waterstromingen. Samen vormen zij een rustige, geconcentreerde scène: twee figuren die met volledige aandacht de rivier ervaren.
Waterwolf
De wolvenpup is een verwijzing naar de historische ‘waterwolf’: een verbeelding van het water als kracht die land kan afnemen. In het beeld is deze dreiging nog aanwezig, maar wordt tegelijkertijd getemperd.
De combinatie van realistische details en speelse stilering maakt de wolf zowel krachtig als benaderbaar. Hij balanceert tussen natuur en verbeelding, tussen dreiging en speelsheid. Daarmee weerspiegelt hij ook de manier waarop wij vandaag omgaan met de rivier: niet meer alleen als bedreiging, maar als kracht die ruimte krijgt.
Aquanaut
De jongen vertegenwoordigt de mens – en in het bijzonder de toekomstige gebruiker van deze plek. Met zijn uitrusting en houding is hij volledig gericht op het water.
Zijn blik is open en nieuwsgierig. De duikbril stuurt letterlijk de kijkrichting: naar de rivier. Hij staat hier niet tegenover de natuur, maar ernaast. In contact. In verwondering.
Samen met de wolf vormt hij een beeld van verbondenheid: tussen mens en natuur, tussen stad en rivier.
Beleving en betekenis
In het beeld wordt een klein, intiem moment uitvergroot. Juist die eenvoud maakt het krachtig. Het is geen monumentaal gebaar dat overheerst, maar een scène die uitnodigt tot interpretatie en beleving.
De schaal, de kleur en de positionering maken het beeld zichtbaar en herkenbaar. Van dichtbij ontvouwt zich de detaillering en ontstaat een fysieke relatie: het beeld is aanraakbaar en toegankelijk.
Zoals we eerder hebben ervaren bij andere projecten, zullen mensen het beeld gebruiken. Als ontmoetingsplek, als oriëntatiepunt, als spelelement, als onderdeel van hun eigen verhalen.
Het is een beeld dat zich niet afsluit, maar juist openstelt.
