Kunsttoepassing ‘De Kijkers’ Malburgen
Ontwerp Spacecowboys – sculptuur Birdman
Aanleiding en ontwerpvisie
Voor het appartementencomplex De Kijkers in Malburgen presenteren wij met plezier ons beeldvoorstel voor een kunsttoepassing aan de Whemeerdreef. Dit voorstel bouwt voort op een eerder ontwikkelde beeldvisie, die als fundament dient voor het uiteindelijke ontwerp.
In deze visie staan thema’s centraal zoals natuurbeleving, ruimte, transparantie, spiegeling en de relatie tussen water en lucht. Tegelijkertijd spelen ook de architectuur van het gebouw, de stedelijke context en de specifieke locatie een belangrijke rol. Vanuit deze samenhang hebben wij een aantal duidelijke uitgangspunten geformuleerd.
Wat ons daarbij vooral interesseert, is het verbeelden van verbinding. Een verbinding tussen mens en natuur, tussen gebouw en lucht, en tussen water en land. Die verbinding willen wij niet abstract maken, maar juist tastbaar en herkenbaar — vertaald in een menselijk gebaar.
Positionering en betekenis
De gekozen positie voor het kunstwerk is de bovenrand van het gebouw, strak op de daklijst. Deze plek zorgt voor een helder silhouet en maakt het kunstwerk zelfstandig ten opzichte van de architectuur. Tegelijkertijd versterkt deze positie de zichtbaarheid en markeert het gebouw in de omgeving.
Gaandeweg het ontwerpproces werd steeds duidelijker dat deze plek zich letterlijk bevindt op het snijvlak van stad en natuur. Juist op deze grens ontstaat de mogelijkheid voor een betekenisvolle verbinding. Het kunstwerk staat daarmee niet alleen fysiek op een rand, maar ook inhoudelijk op een overgang.
Beeldvoorstel: Birdman
Het voorgestelde kunstwerk is een bronzen sculptuur waarin twee ‘acteurs’ samenkomen: een manfiguur en een aalscholver. De man staat op de rand van het dak, letterlijk op het uiterste punt. Zijn armen zijn naar voren gestrekt en in zijn handen houdt hij een tak vast die zich voor hem uitstrekt.
Aan het uiteinde van die tak zit een aalscholver, herkenbaar in de karakteristieke houding waarin hij zijn vleugels droogt. De twee figuren zijn volledig op elkaar gericht en kijken elkaar aan. In die wederzijdse aandacht ontstaat een directe en intense relatie.
De manfiguur lijkt zich in zekere zin met de vogel te vereenzelvigen. Zijn lichaam is gehuld in een huid die doet denken aan veren, zonder dat deze letterlijk zijn uitgewerkt. Het oppervlak is gelaagd en expressief, met een voelbare dynamiek die verwijst naar beweging en wind. De figuur staat hoog en open in de ruimte, alsof hij deel wordt van de elementen om hem heen.
De sculptuur krijgt een overwegend rood patina, met diepere tonen in de huidstructuur. Deze monochrome benadering versterkt de eenheid tussen de figuren en benadrukt het idee van versmelting.
De betekenis van verbinding
Ondanks het ogenschijnlijk ongebruikelijke tafereel heeft het beeld een zekere vanzelfsprekendheid. Dat komt niet alleen door de herkenbare schaal van de figuren, maar vooral door de concentratie van aandacht binnen het beeld zelf.
De vraag wat zich precies tussen de man en de vogel afspeelt, blijft open. Probeert de man de vogel te verjagen of biedt hij juist een plek van rust? Is er sprake van concurrentie of juist van samenwerking? Of ontvouwt zich hier een ritueel waarin mens en natuur elkaar op een andere manier ontmoeten?
Wanneer de manfiguur wordt gezien als een ‘Birdman’, een figuur die transformeert en zich openstelt voor een andere identiteit, krijgt het beeld een bijna rituele lading. De ontmoeting wordt dan een moment van overgang, van zoeken naar een nieuwe relatie tussen mens en natuur.
Evenwicht en spanning
De positie van de figuur op de rand van het gebouw versterkt deze betekenis. Het balanceren op het uiterste punt roept spanning op en suggereert een precair evenwicht. Tegelijkertijd oogt dit evenwicht vanzelfsprekend en niet overdreven.
Juist in die subtiliteit schuilt de kracht van het beeld. Het laat zien dat balans niet iets statisch is, maar iets dat voortdurend gezocht en ervaren wordt. Dit zoeken naar evenwicht weerspiegelt hoe wij ons als mensen verhouden tot onze omgeving.
Zichtbaarheid en ruimtelijke werking
De noordwestgevel van De Kijkers vormt de kop van het bouwproject en fungeert als entree tot het geheel. In deze context krijgt het kunstwerk een duidelijke rol als visueel ankerpunt.
Door de positie op de daklijst, het heldere silhouet en de contrasterende kleur, presenteert het beeld zich vanzelf in de ruimte. Tegen de lucht als achtergrond krijgt het een bijna permanente belichting, waardoor het op verschillende momenten van de dag steeds anders wordt ervaren.
Het gebouw fungeert daarbij als podium, terwijl het beeld net buiten de architectonische begrenzing treedt en daarmee extra aandacht trekt.
Malburgen en de sociale context
Tijdens het ontwerpproces hebben wij gesproken met bewoners uit Malburgen. Wat daarbij opviel, was niet zozeer een verzameling verhalen, maar een gedeeld besef van het belang van verbinding in een diverse wijk.
Malburgen kenmerkt zich door een grote variatie aan achtergronden en culturen. Juist in zo’n context is sociale samenhang essentieel. Het gaat om balans, wederzijds begrip en het vermogen om elkaar te ontmoeten.
Het gebaar in het beeld — de toenadering tussen mens en vogel — kan in dat licht ook gelezen worden als een metafoor. Het vertelt over het reiken naar elkaar, over aandacht en over de bereidheid om verbinding aan te gaan.
Het kunstwerk is geen expliciete boodschap of oproep, maar draagt wel een herkenbare intentie in zich. Een uitnodiging om stil te staan bij de relatie tussen mens, omgeving en elkaar.
